Ograniczenie pracy kierowcy w nocy

Ograniczenie pracy kierowcy w nocy do 10 godzin wynika z artykułu 21 Ustawy o czasie pracy kierowców i nie podlega kontroli na drodze, gdyż przepis ten leży w kompetencjach Państwowej Inpskecji Pracy, która jak każdy wie kontroli drogowych nie przeprowadza.

Należy jednak pamiętać, że wiele przepisów związanych z obowiązkowymi przerwami nie podlega kontroli na drodze, co nie znaczy, że można je ignorować. Od 2009 roku pracodawcy zobowiązani są przechowywać ewidencję czasu pracy przez okres 3 lat, a jeśli ewidencję stanowią wykresówki lub odczyty z karty kierowcy, to z tych danych inspektor kontrolujący odczyta również wszystkie przedstawione powyżej wykroczenia.

Dlatego bardzo ważnym jest, aby kierowcy byli zapoznani z treścią Ustawy o czasie pracy kierowców oraz świadomi swoich praw i obowiązków z niej wynikających. 

Ryczałty za pracę w nocy i nadgodziny

Niektórzy pracodawcy chcąc uniknąć prowadzenia rozległej ewidencji czasu pracy kierowców i rozliczania wynagrodzenia w oparciu o dane z tachografów decydują się na wprowadzenie ryczałtów. Należny jednak pamiętać, że do wszystkich kierowców zatrudnionych na podstawie stosunku pracy mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r, o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2004r. nr 92, poz. 879 ze zm.). W zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy kodeksu pracy.

Ustawa o czasie pracy kierowców nie zawiera unormowań dotyczących zasad rekompensaty za pracę w godzinach nadliczbowych oraz za pracę w porze nocnej, więc w tych sprawach będą miały  zastosowanie przepisy kodeksu pracy.

W stosunku do pracowników wykonujących pracę w porze nocnej stale poza zakładem pracy, a więc także kierowców, dodatek za pracę w porze nocnej może zostać zastąpiony ryczałtem, którego wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy w porze nocnej (art. 151⁸ kodeksu pracy).

Podobnie jest w przypadku rozliczania wynagrodzenia za godziny nadliczbowe pracowników, którzy wykonują pracę stale poza zakładem pracy. Dopuszczalne jest zastąpienie wynagrodzenia wraz z dodatkiem ryczałtem, którego wysokość powinna odpowiadać przewidywanemu wymiarowi pracy w godzinach nadliczbowych (art. 151¹ § 4 kodeksu pracy).

Wypłacanie ryczałtu nie zwalnia jednak pracodawcy z ewidencjonowania godzin pracy kierowcy. W przypadku kierowców zawsze, nawet w zadaniowym czasie pracy, musi być prowadzona pełna ewidencja czasu pracy.

Jeżeli więc kwoty ryczałtu nie uwzględnią wszystkich godzin przepracowanych w porze nocnej oraz w godzinach nadliczbowych, pracownik-kierowca ma prawo żądać uzupełnienia wynagrodzenia.

Warto zaznaczyć, iż zgodnie z art. 9 § 2 kodeksu pracy postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych oraz regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż przepisy kodeksu pracy oraz innych ustaw i aktów wykonawczych.

Tak więc ryczałty mogą być, jednak należy je przeszacowywać regularnie tak by odpowiadały rzeczywistości. Nie można wprowadzić ryczałtów w regulaminie, gdyż poszczególni kierowcy mogą mieć różne godziny pracy, a więc i dodatki do wynagrodzenia z tytułu pracy w porze nocnej lub w godzinach nadliczbowych będą się różniły. Kwota ryczałtu w takim przypadku powinna być zapisana w umowie lub aneksie do umowy i w ten sposób również należy ją zmieniać.

Nowelizacja ustawy o czasie pracy kierowców i innych

1 stycznia 2012 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw z dnia 16.09.2011r., która w artykule 6 pkt. 6 rozszerza obowiązek nałożony na pracodawców przez ustawę o czasie pracy kierowców w kwestii oświadczenia o wymiarze zatrudnienia. Obecnie poza określeniem przez pracownika na piśmie wymiaru lub braku zatrudnienia u innych pracodawców, musi on oświadczyć również przeciętną tygodniową liczbę godzin wykonywanych przewozów drogowych lub innych czynności, na innej podstawie niż stosunek pracy, albo o ich niewykonywaniu. Wzór oświadczenia oraz cała treść nowelizacji znajdziecie TUTAJ.

Ta sama nowelizacja wprowadziła wreszcie dodatkową porę nocną stosowaną dla celów ustalania czasu pracy. Zgodnie z artykułem 6 pkt. 2 pracodawca ma obowiązek określić porę nocną jako dowolne cztery godziny pomiędzy godziną 00:00 a 07:00. Dla celów naliczania dodatku do wynagrodzenia obowiązuje wciąż 8-godzinna pora nocna, którą należy określić jako 8 godzin między 21:00 a 07:00.

Uregulowana została również kwestia ruchomego czasu pracy. Dotyczy to przede wszystkim przewozów rzeczy, kiedy to rozkładów czasu pracy nie trzeba ustalać, a kierowcy mają pewną dowolność w kwestii godziny rozpoczęcia pracy. Po pisemnym ustalenia takiej formy rozliczeń pracodawca może uniknąć dodatkowych nadgodzin dobowych wynikających z nachodzenia dób pracowniczych w przypadku, gdy kierowca drugiego dnia rozpocznie pracę szybciej niż dnia poprzedniego.

Nowe przepisy dla przewoźników - zmiany z 4 grudnia 2011

4 grudnia br. weszły w życie nowe przepisy w tym Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego (WE) nr 1071/2009, Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego (WE) nr 1072/2009 oraz Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego (WE) nr 1073/2009. Treść wszystkich trzech rozporządzeń można znaleźć TUTAJ.

Nowe przepisy nakładają na przewoźników liczne wymagania, często nie wymagające nakładów finansowych, jednak w sposób znaczący wpływające na jakość usług i bezpieczeństwo. Poniżej znajdziesz opis podstawowych zmian i nowości.

Zgodnie z artykułem 3 Rozporządzenia 1071/2009 przedsiębiorcy wykonujący zawód przewoźnika drogowego muszą spełniać następujące wymogi:

• posiadać rzeczywistą i stałą siedzibę w jednym z państw członkowskich;
• cieszyć się dobrą reputacją;
• posiadać odpowiednią zdolność finansową; oraz
• posiadać wymagane kompetencje zawodowe.

Dotychczas przewoźnicy prowadzący własną działalność gospodarczą często rejestrując firmę w urzędzie, jako siedzibę podawali własne miejsce zamieszkania. Od 4 grudnia siedziba firmy musi być rzeczywista, czyli musi być dokładnie oznakowana (tabliczka z nazwą firmy na zewnątrz), musi się w niej znajdować zaplecze biurowe (sprzęt i materiały biurowe). Oczywiście siedzibą firmy wciąż może być mieszkanie właściciela, jednak obowiązkowo musi on wyznaczyć tę część lokalu, która jest przeznaczona na działalność gospodarczą (na przykład konkretny, oznakowany nazwą firmy pokój). Teraz ITD oraz inne organy kontrolujące mają prawą sprawdzić siedzibę przedsiębiorcy!

Wymogiem posiadania dobrej reputacji objęci będą nie tylko właściciele firm transportowych, ale również osoby zarządzające transportem. To, czy przewoźnik ma dobrą reputację, będzie sprawdzane nie tylko przy udzielaniu licencji, ale też przy każdej kontroli ITD w firmie. Ponadto utrata dobrej reputacji będzie grozić nie tylko z powodu wyroków karnych, ale także na skutek naruszenia przepisów o transporcie, np. o czasie pracy kierowców. Wykaz najpoważniejszych naruszeń powodujących utratę dobrej reputacji znajdziesz TUTAJ.

Celem wprowadzenia wymogu zdolności finansowej jest wyeliminowanie z branży transportowej tych firm, które nie są w stanie regulować własnych zobowiązań. Teraz każdy przedsiębiorca będzie musiał legitymować się zdolnością finansową w sposób ciągły w każdym momencie danego roku, w przeciwnym razie grozi utrata licencji lub zezwolenia. Zdolność finansową będzie potwierdzał ściśle określony dokument - roczne sprawozdanie finansowe potwierdzone przez audytora lub odpowiednio upoważnioną osobę.

Roczne sprawozdanie finansowe składa się łącznie z bilansu, rachunku zysków i strat oraz innych informacji dodatkowych. Osoby prowadzące książkę przychodów i rozchodów będą musiały sporządzać uproszczony bilans i rachunek zysków i strat na potrzeby odnowienia licencji, zezwolenia lub zgłoszenia nowego pojazdu do licencji. W najtrudniejszej sytuacji będą ci przedsiębiorcy, którzy dopiero rozpoczynają działalność w branży transportowej. Nie będą w stanie okazać rocznego sprawozdania finansowego. Dla takich sytuacji przewidziano wyjście awaryjne w postaci odstępstwa od dokumentowania zdolności finansowej sprawozdaniem rocznym. Alternatywnie stosowanym dokumentem może być gwarancja bankowa lub polisa ubezpieczeniowa (obejmująca również OCP). Zastosowanie tej możliwości uzależnione jest jednak od zgody organu właściwego do wydawania licencji/zezwoleń. Istotą przedstawienia wymienionych dokumentów jest solidarna gwarancja banku lub banków bądź towarzystwa ubezpieczeniowego za przedsiębiorstwo.

Utrzymane zostaną kwoty jakie do tej pory są wymagane:

• 9 tys. euro na pierwszy pojazd,
• 5 tys. euro na każdy następny pojazd.

Główny Inspektor Transportu Drogowego wydał komunikat, w którym uściślił informacje związane z obowiązkiem wykazania zdolności finansowej, który znajduje się TUTAJ.

Od 4 grudnia zniesiony będzie podział na odrębne certyfikaty na transport krajowy i międzynarodowy. Wprowadzony zostanie ponadto nowy wzór certyfikatu. Czekają nas też duże zmiany, jeśli chodzi o formę egzaminu. Nie będzie już możliwe zwolnienie z części zadaniowej egzaminu osób, które wykazały co najmniej 5-letnią praktykę w zarządzaniu transportem.

Artykuł 4 nakłada obowiązek wyznaczenia menadżera transportu, który musi cieszyć się dobrą reputacją oraz posiadać kompetencje zawodowe, a także:

• w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa
• ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; 
• oraz posiada miejsce zamieszkania na terenie wspólnoty;

UWAGA !!!

Jeżeli osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą w postaci firmy transportowej nie spełnia wymagań nałożonych przez art. 3 (nie ma certyfikatu kompetencji zawodowych) może wyznaczyć inną osobę na stanowisko menedżera transportu, jednak wiąże się to z obowiązkiem sporządzenia umowy, zawierającej dokładny opis zadań i obowiązków menedżera. Zadania, które należy sprecyzować, obejmują w szczególności utrzymanie i konserwację pojazdów, sprawdzanie umów i dokumentów przewozowych, podstawową księgowość, przydzielanie ładunków lub usług kierowcom i pojazdom oraz sprawdzanie procedur związanych z bezpieczeństwem. Taka osoba może kierować operacjami transportowymi nie więcej niż czterech różnych przedsiębiorstw, realizowanymi za pomocą połączonej floty, liczącej ogółem nie więcej niż 50 pojazdów.

Kim jesteśmy

Transport to branża bardzo trudna między innymi z powodu licznych obwarowań prawnych jak w przypadku rozliczania i ewidencjonowania czasu pracy kierowców. Dodatkowym utrudnieniem jest płynność przepisów, które są regularnie nowelizowane, wprowadzając nowe obowiązki, zmiany wzorów zaświadczeń, oświadczeń a także podnosząc kary i zakres konsekwencji poza finansowych związanych z niedopasowaniem się do prawodawstwa. Inspekcja Transportu Drogowego przeprowadza ciągłe kontrole na drogach oraz typuje przedsiębiorstwa do kontroli całościowej. Powstają kolejne firmy, których celem jest zarobienie na niewiedzy i pewnej bezradności przewoźników i kierowców.
Nie poddawaj się, z naszą pomocą dostosujesz procedury i zasady rozliczeń obowiązujące w Twojej firmie do norm i przepisów, bez ponoszenia zbędnych kosztów. Informacje o obowiązkach oraz zmianach w przepisach znajdziesz bezpłatnie na naszej stronie lub uzyskach wyczerpującej informacji wykonując telefon bądź umawiając się na spotkanie.
Jeśli zechcesz to wszelkie rozliczenia wykonamy dla Ciebie sami, uzupełnimy w interpretacje, wyjaśnimy zebrane w postaci raportów dane oraz pomożemy naprawić błędy tak by minimalizować ilość naruszeń wykrytych w przyszłości.